10 Saniyede Özet
Fujitsu, Rapidus üretimi 1.4 nm bir NPU ile sunuculardaki yapay zeka çıkarım iş yüklerine odaklanıyor.
Projenin yaklaşık 58 milyar yenlik geliştirme maliyetinin üçte ikisine yakınının NEDO tarafından desteklenmesi bekleniyor.
Yeni NPU’nun Fujitsu’nun Arm tabanlı Monaka işlemcileriyle tek paket içinde birleştirilmesi planlanıyor.
Yapay zeka tarafında yarış çoğu zaman GPU’lar üzerinden okunuyor. Japonya’da gündeme gelen yeni plan ise işin çıkarım tarafına odaklanıyor. Fujitsu, Rapidus üretimi 1.4 nm bir NPU geliştirmek istiyor ve bu çipin tasarım ile üretim sürecinin tamamen Japonya içinde yürütülmesi planlanıyor.
Sunucular ve ilgili sistemler için geliştirilecek çipin başlangıç maliyeti yaklaşık 58 milyar yen seviyesinde. Bu tutarın yaklaşık üçte ikisinin NEDO tarafından karşılanması bekleniyor. Planın arkasında yalnızca yeni bir işlemci fikri değil, yerli yarı iletken üretimi ve hassas veri işleme tarafında dışa bağımlılığı azaltma isteği de yer alıyor.
Fujitsu ve Rapidus, 1.4 nm yerli AI çipi için hazırlık yapıyor
Fujitsu’nun gündemindeki yeni çip, klasik anlamda genel amaçlı bir GPU değil. Şirket, sunucular ve benzeri sistemlerde yapay zeka çıkarımı için kullanılacak özel bir NPU üzerinde çalışmak istiyor. Buradaki temel ayrım önemli, büyük dil modellerinin eğitimi tarafında GPU’lar ağır basarken, çıkarım tarafında NPU gibi özel çözümler daha verimli bir yol olarak görülüyor.
Bu planı öne çıkaran asıl nokta, çipin yalnızca Japon bir şirket için geliştiriliyor olması değil. Tasarım ve üretim hattının tamamen Japonya içinde kalacak şekilde kurgulanması. Yani mesele tek başına yeni bir ürün değil, yerli yarı iletken zincirini ileri üretim düğümlerine kadar taşıma girişimi.
NPU, Monaka işlemcilerle tek pakette buluşabilir
Fujitsu, geliştirmeyi planladığı bu NPU’yu Arm tabanlı Monaka CPU’larıyla tek paket içinde birleştirmek istiyor. Monaka ailesi, Japonya’nın Fugaku NEXT süper bilgisayarı dahil farklı kullanım alanları için geliştiriliyor. Şirketin mevcut veri merkezi işlemcisi de Monaka adıyla anılıyor ve 144 çekirdekli Armv9 yapısında, TSMC’nin 2 nm süreciyle üretiliyor.
Bu tablo, Fujitsu’nun veri merkezi tarafında CPU ile yapay zeka hızlandırıcısını daha sıkı bir yapıda bir araya getirmek istediğini gösteriyor. Şirketin kendi GPU üretimi yok. Nvidia ile mevcut ortaklıkları bulunuyor ve 2030’a kadar CPU’larını Nvidia GPU’larla aynı altlık üzerinde birleştirme planı da masada. Fujitsu’nun AMD ile ayrı bir AI çip ortaklığı da bulunuyor. Yeni NPU girişimi, bu yapının içine yerleşen başka bir halka gibi duruyor.
58 milyar yenlik projede devlet desteği bekleniyor
Projenin başlangıç geliştirme maliyeti yaklaşık 58 milyar yen, yani yaklaşık 363 milyon dolar seviyesinde veriliyor. Bu tutarın yaklaşık üçte ikisinin Japonya Yeni Enerji ve Endüstriyel Teknoloji Geliştirme Organizasyonu, yani NEDO tarafından karşılanması bekleniyor. Fujitsu da NPU geliştirmesi için NEDO’nun yürüttüğü programa başvurmuş durumda.
Burada dikkat çeken nokta, desteğin yalnızca tek bir şirkete verilen klasik bir teşvik paketi gibi görünmemesi. Japonya, son dönemde yarı iletken üretimini yeniden ayağa kaldırmak için çok daha geniş bir çerçevede hareket ediyor. İleri üretim teknolojileri ve yapay zeka tarafına ayrılan kamu desteği büyürken, ülke kendi kritik işlem altyapısını içeride kurmak istiyor.
Fujitsu da bu yaklaşımı açık biçimde dile getiriyor. Şirkete göre ülkeler, egemen yapay zeka kabiliyetleri geliştirme yarışında daha hassas bir noktaya geldi. Özellikle hassas verilerin işlenmesinde yabancı teknolojiye bağımlılığı azaltmak giderek daha önemli hale geliyor. Bu yüzden Fujitsu, veriyi işleme sırasında korumak için şifreleme teknolojisini doğrudan çiplerin içine yerleştirmeyi planlıyor.
Rapidus’un yol haritasında 2029 civarı görünüyor
Bu iş birliği gerçekleşirse Rapidus, Canon’un ardından Japonya’dan doğrulanan ikinci müşterisini almış olacak. Canon daha önce dijital kameralar için görüntü işleme yarı iletkenleri siparişi verme taahhüdünde bulunmuştu. Rapidus CEO’su Atsuyoshi Koike de şubat ayında, AI, robotik ve edge computing odaklı çipler için 60’tan fazla potansiyel müşteriyle aktif görüşme yürüttüklerini söylemişti.
Şirketin üretim tarafındaki takvimi de dikkat çekici. Rapidus, ikinci fabrikasının inşasına 2027’de başlamayı planlıyor. 1.4 nm üretim için hedeflenen dönem ise 2029 civarı. Hokkaido’daki Chitose tesisinde ise 2027 mali yılının ikinci yarısında 2 nm seri üretime geçiş hazırlığı sürüyor.
Japon hükümetinin bu alandaki finansmanı da projenin arka planını netleştiriyor. Rapidus’un bugüne kadar kamu ve özel kaynaklardan yaklaşık 1.7 trilyon yen yatırım aldığı belirtiliyor. Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı da gelişmiş yarı iletkenler ile yapay zeka geliştirme desteği için mevcut mali yıldaki bütçesini yaklaşık 1.23 trilyon yen seviyesine çıkardı. Kısacası ortada tek bir siparişten daha büyük bir tablo var; Japonya, ileri üretim kabiliyetini yeniden kurmak için uzun vadeli bir hat açmış durumda.