Engelli araçlarında ÖTV istisnası zaten vardı. TBMM Genel Kurulunda kabul edilen yeni madde ise bu çerçeveyi genişleterek, engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden ortopedik engeli nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen bireyleri de kapsama aldı.

Düzenlemenin dikkat çeken yanı, sıfırdan yeni bir sistem kurmasından çok mevcut istisnanın dışında kalan bir grubu içeri alması. Meclis duyurusunda, bu kişiler için kanun kapsamında belirlenen taşıtların ilk iktisabında 10 yılda bir defaya mahsus ÖTV istisnası uygulanacağı belirtiliyor; aynı duyuruda birleşimin ertesi güne bırakıldığı da yer alıyor.

ÖTV istisnasında kapsam nasıl genişledi?

Türkiye’de engelli bireyler için araç alımında vergi istisnası yeni bir başlık değil. Asıl değişiklik, mevcut uygulamanın sınırlarının yeniden çizilmesinde ortaya çıkıyor. Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de istisna kapsamına alındı. Buradaki kritik ifade, “ilk iktisap” ve “10 yılda bir defaya mahsus” çerçevesi. Yani düzenleme, belirli koşulları taşıyan araçların ilk alımında uygulanacak bir istisnayı tarif ediyor.

Yeni madde kimleri kapsıyor?

Meclis duyurusundaki ifade doğrudan bu grubu tarif ediyor: Engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden, ortopedik engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen bireyler. Bu yönüyle değişiklik, “yüzde 40 ve üzeri herkes için yeni bir ÖTV’siz araç hakkı” şeklinde okunmaktan çok, daha önce kapsam dışında kalan belirli bir grubun sisteme dahil edilmesi olarak görülmeli.

Mevcut vergi rehberinde de engelli araç istisnasının tek tip bir yapıdan oluşmadığı görülüyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın rehberinde, engellilik derecesi yüzde 90 ve üzerinde olanlar ile yüzde 90’ın altındaki durumlar ayrı başlıklar altında ele alınıyor; yüzde 90’ın altındaki bölümde sürücü belgesi ve hareket ettirici aksamda özel tertibat değerlendirmeleri ayrıca işleniyor.

2026’da geçerli limit ve yerlilik şartı ne söylüyor?

İstisnanın kapsamı yalnızca sağlık durumu ya da raporla sınırlı değil. 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, malul veya engellilerin taşıt alımlarındaki istisna tutarı 2.873.900 TL olarak uygulanıyor. Aynı resmi çerçevede, istisna kapsamında alınacak araçlar için yerli katkı oranının en az yüzde 40 olması şartı da bulunuyor.

Bu yüzden teorik olarak kapsama girmekle fiilen araç alabilmek aynı şey değil. Aracın güncel satış bedeli, vergi dahil toplam tutarı ve yerlilik kriteri birlikte değerlendiriliyor. Başka bir deyişle, yalnızca model adı değil, o modelin hangi versiyonunun hangi fiyatla satıldığı da belirleyici oluyor.

Hangi araçlar için kapı açılıyor?

Piyasada sık anılan bazı yerli üretim modeller bu başlık altında gündeme geliyor. Ancak burada sabit ve değişmez bir liste varmış gibi yaklaşmak yanıltıcı olabilir. Çünkü uygunluk, hem 2026 için geçerli 2.873.900 TL sınırına hem de en az yüzde 40 yerli katkı şartına bağlı. Bir modelin bir donanım seviyesi kapsama girerken başka bir versiyonu limit dışında kalabiliyor.

Bu nedenle düzenleme konuşulurken en sağlıklı çerçeve, “hangi markalar alınabilir” sorusundan önce “hangi araçlar güncel bedel ve yerlilik şartını karşılıyor” sorusuna odaklanmak oluyor. Haber değerini oluşturan taraf da burada yatıyor: araç listesi kadar, istisnanın kimler için ve hangi sınırlar içinde genişlediği önem taşıyor.